Πόσο μακριά φτάνουν οι πύραυλοι του Ιράν – Οι ανησυχίες για την Ευρώπη και οι εκτιμήσεις ειδικών
Πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν τελικά τα όπλα της Τεχεράνης; Η επίθεση του Ιράν στον Ινδικό που αναζωπύρωσε τους φόβους.
«Θολό» είναι το τοπίο γύρω από τις πραγματικές δυνατότητες των πυραύλων του Ιράν και το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν τα όπλα της Τεχεράνης, με τις απόψεις των ειδικών να διίστανται.
Η ανησυχία ενισχύθηκε μετά την προσπάθεια ιρανικών πυραύλων να χτυπήσουν την κοινή στρατιωτική βάση ΗΠΑ και Βρετανίας στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, την περασμένη Παρασκευή 20 Μαρτίου. Ο ένας πύραυλος απέτυχε να φτάσει στο στόχο του και ο άλλος καταρρίφθηκε, ωστόσο το γεγονός ότι η συγκεκριμένη τοποθεσία απέχει περίπου 4.000 χιλιόμετρα από το Ιράν, σήμανε συναγερμό στη Δύση.
Ορισμένοι εκφράζουν το φόβο ότι η Τεχεράνη μπορεί πλέον να απειλήσει ακόμα και πρωτεύουσες της Ευρώπης και οι πύραυλοί του να φτάσουν μέχρι το Λονδίνο, ενώ άλλοι εκτιμούν ότι τέτοιες ανησυχίες είναι υπερβολικές.
Παραμένει πάντως το γεγονός ότι ο ιρανικός πύραυλος, που απέτυχε στο στόχο του την περασμένη Παρασκευή, κατάφερε να ταξιδέψει περίπου 3.000 χιλιόμετρα μακριά από τη βάση εκτόξευσής του στο Ιράν.
IDF: «Λονδίνο, Παρίσι και Βαρολίνο μέσα στην εμβέλεια»
Το Ισραήλ επαναλαμβάνει ότι η εμβέλεια των όπλων της Τεχεράνης είναι εξαιρετικά μεγάλη. Μετά την επίθεση στο Ντιέγκο Γκαρσία, ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι είναι η πρώτη φορά που το Ιράν εκτοξεύει πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς, μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Όπως προειδοποίησαν οι IDF, αυτό δείχνει ότι η Τεχεράνη μπορεί να στοχεύσει πλέον πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι ή το Βερολίνο.
«Το λέμε εδώ και καιρό: το ιρανικό τρομοκρατικό καθεστώς αποτελεί παγκόσμια απειλή», ανέφερε σε ανακοίνωσή του, ο ισραηλινός στρατός.
«Το Ντιέγκο Γκαρσία έχει προστασία, το Λονδίνο όχι»
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Independent, οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν δεν είναι πλήρως γνωστές μετά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου 2025, στη διάρκεια του οποίου Ισραήλ και οι ΗΠΑ στόχευσαν βάσεις πυραύλων και εκτοξευτές.
Προηγουμένως, οι αναλυτές θεωρούσαν ότι το ιρανικό όπλο με τη μεγαλύτερη εμβέλεια είναι ο πύραυλος Khorramshahr 4, ο οποίος μπορεί δυνητικά να πλήξει στόχους σε απόσταση από 1.930 έως 3.000 χιλιόμετρα.
Ο στρατιωτικός αναλυτής του Sky News, Σον Μπελ, δήλωσε: «Ξαφνικά, ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο είναι μακριά, και αυτή είναι η τεράστια σημασία. Τουλάχιστον το Ντιέγκο Γκαρσία είναι καλά προστατευμένο, το Λονδίνο δεν είναι. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν διαθέτει αποτελεσματικό σύστημα αντιβαλλιστικής άμυνας και, επομένως, πρόκειται για μια πολύ ανησυχητική εξέλιξη για τη χώρα».
Οι δορυφόροι δείχνουν τον κίνδυνο
Από την πλευρά του, ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, ανέφερε ότι παραμένει ασαφές το εύρος της πυραυλικής ικανότητας του Ιράν.
«Μπορείτε να δείτε μέσω δορυφορικών εικόνων, προσπάθειες επανεκκίνησης της παραγωγής», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι οι κυβερνητικές διαρροές στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης υποδηλώνουν, σύμφωνα με το Τελ Αβίβ, ότι το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό αριθμό βαλλιστικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς.
Ο Βρετανός υπουργός Στέγασης, Στιβ Ριντ, επέμεινε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ασφαλές, παρά τις προειδοποιήσεις ότι το Ιράν έχει αναπτύξει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που μπορούν να φτάσουν σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις.
Μιλώντας σε τηλεοπτική εκπομπή του Sky News, δήλωσε: «Διαθέτουμε συστήματα και άμυνες που διασφαλίζουν την ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου, και αυτό θα συνεχίσει να ισχύει».
Όπως σημείωσε ο ίδιος, το γεγονός πως ένας από τους πυραύλους που εκτοξεύθηκαν προς το Ντιέγκο Γκαρσία αναχαιτίστηκε, ενώ ο άλλος απέτυχε, δείχνει «ότι οι αμυντικές μας δυνατότητες είναι επαρκείς».
Στόχος η Ευρώπη ή επίδειξη δύναμης;
Το Σάββατο (21/3), ο Βρετανός στρατηγός σερ Ρίτσαρντ Μπάρονς, πρώην επικεφαλής της Διοίκησης Κοινών Δυνάμεων του Ηνωμένου Βασιλείου, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει στόχους πολύ πιο μακριά απ’ όσο είχε αντιληφθεί η διεθνής κοινότητα.
Μιλώντας στο πρόγραμμα Today του BBC, δήλωσε: «Μέχρι πρότινος πιστεύαμε ότι οι πύραυλοι του Ιράν είχαν εμβέλεια 2.000 χιλιομέτρων και το Ντιέγκο Γκαρσία απέχει 3.800 χιλιόμετρα από το Ιράν».
Ο Ντάνι Σιτρίνoβιτς, πρώην αξιωματικός στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ που εργάζεται σήμερα στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας με έδρα το Τελ Αβίβ, δήλωσε στους Times ότι οι πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν προς το Ντιέγκο Γκαρσία ενδέχεται να αποτέλεσαν προειδοποίηση προς το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο η Τεχεράνη θα στόχευε την Ευρώπη.
«Δεν πιστεύουν πως αύριο θα επιτεθούν στο Λονδίνο ή στο Παρίσι, αλλά νομίζω ότι για αυτούς είναι ένα ακόμη στοιχείο που τους επιτρέπει να ενισχύσουν την αποτρεπτική τους ισχύ», τόνισε.
Τι είδους πύραυλοι εκτοξεύτηκαν στο Ντιέγκο Γκαρσία;
Δεν είναι ακόμη σαφές τι είδους πύραυλοι εκτοξεύθηκαν προς την αμερικανοβρετανική στρατιωτική βάση στον Ινδικό Ωκεανό, σύμφωνα με το BBC.
Ο Σίντχαρθ Κάουσαλ, ανώτερος συνεργάτης στο Royal United Services Institute στο Λονδίνο, εκτίμησε ότι αυτοί οι πύραυλοι θα μπορούσαν να είναι κάποια εκδοχή του Khorramshahr, ο οποίος βασίζεται σε ένα βορειοκορεατικό μοντέλο. Αυτός έχει εμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων με κεφαλή 1,5 τόνου.
Ωστόσο, ο Κάουσαλ επισήμανε ότι «η εμβέλεια θα μπορούσε πολύ εύκολα να διπλασιαστεί με τη χρήση πολύ ελαφρύτερης κεφαλής», αν και κάτι τέτοιο πιθανότατα θα προκαλούσε περιορισμένες ζημιές στη βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία.
Πρόσθεσε επίσης ότι είναι πιθανό το Ιράν να έχει προσαρμόσει πυραύλους από το διαστημικό του πρόγραμμα. Άλλωστε, η Τεχεράνη έχει καταφέρει να θέσει δορυφόρους σε τροχιά, και πύραυλοι όπως ο Qaem 100 «θεωρούνταν ανέκαθεν ότι έχουν διπλή χρήση».
Ωστόσο, είναι απίθανο το Ιράν να διαθέτει μεγάλους αριθμούς βαλλιστικών πυραύλων μέσου ή ακόμη και μεγάλου βεληνεκούς.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν ήδη στοχεύσει το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν το περσινό καλοκαίρι, όταν επιχείρησαν να καταστρέψουν το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ό,τι έχει απομείνει πλέον, εντοπίζεται και βάλλεται -όπως διατείνονται ΗΠΑ και Ισραήλ.
Επίσης, το γεγονός ότι το Ιράν εκτόξευσε μόνο δύο πυραύλους προς το Ντιέγκο Γκαρσία υποδηλώνει ότι οι δυνατότητές του σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς είναι περιορισμένες.
«Όταν ανεβαίνουν πολύ ψηλά, δυσκολεύονται στον στόχο»
Ο αναλυτής έρευνας Ντέκερ Έβελεθ από την CNA Corporation, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό έρευνας και ανάλυσης με έδρα την Ουάσινγκτον, δήλωσε στο BBC ότι υπάρχουν «πολλές άγνωστες παράμετροι στον σχεδιασμό».
«Όταν αυξάνεις την εμβέλεια, ανεβαίνεις πολύ πιο ψηλά στο διάστημα, αλλά αυτό σημαίνει ότι επιστρέφεις και από πολύ μεγαλύτερο ύψος. Συνεπώς αυξάνεται η ταχύτητα και χρειάζονται όλο και καλύτερες θερμικές ασπίδες για το φορτίο», εξήγησε.
«Καθώς αυξάνεται ο χρόνος πτήσης, συσσωρεύονται σφάλματα στο σύστημα καθοδήγησης, η ακρίβεια του πυραύλου μειώνεται».
«Είναι αλήθεια ότι ένας πύραυλος μπορεί να φτάσει στο Λονδίνο», κατέληξε ο Έβελεθ, αλλά πρόσθεσε ότι «δεν θα είναι ιδιαίτερα ακριβής στον στόχο». «Θα έλεγα ότι το επίπεδο κινδύνου για το Λονδίνο είναι αρκετά χαμηλό».
Από την πλευρά του, ο Τζάστιν Κραμπ από την εταιρεία πληροφοριών Sibylline, δήλωσε ότι το βασικό δίδαγμα από την απόπειρα πλήγματος στο Ντιέγκο Γκαρσία ίσως δεν αφορά τόσο τις δυνατότητες των πυραύλων, όσο τις δυνάμεις που τους εκτοξεύουν.
«Το Ιράν εξακολουθεί να μπορεί να αιφνιδιάζει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ μετά από τρεις εβδομάδες βομβαρδισμών. Οι δυνάμεις του μπορεί να έχουν αποδυναμωθεί, αλλά δεν έχουν καταρρεύσει», τόνισε στο BBC.
